ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΡΓΗ ΤΟΥ 2008 ΣΤΗ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΑΝΑΤΑΡΑΧΗ

Οι νέοι ξαναβγαίνουν στους δρόμους — Μπορεί η μόρφωση να γίνει προνόμιο;

Η δολοφονία του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου, στις 6 Δεκεμβρίου, είχε προκαλέσει ένα κύμα οργής που απλώθηκε σε ολόκληρη τη χώρα. Οι μαθητικές κινητοποιήσεις δεν ήταν απλώς μια αντίδραση σε ένα τραγικό γεγονός. Έφεραν στην επιφάνεια τη δυσπιστία απέναντι στους θεσμούς, την αμφισβήτηση και την αγωνία μιας γενιάς για το μέλλον της.

Δεκαοκτώ χρόνια μετά, η εικόνα μοιάζει να επανέρχεται, με διαφορετική αφορμή και με νέα αιτήματα. Οκτώβριος του 2026, φοιτητές στήνουν σκηνές στην πλατεία Συντάγματος, διαμαρτυρόμενοι για το κόστος των σπουδών και την αδυναμία εξασφάλισης φοιτητικής στέγης. Μαθητές, φοιτητές και εκπαιδευτικοί καλούνται και πάλι σε κοινές κινητοποιήσεις. Το ερώτημα δεν είναι αν πρόκειται ήδη για μια μεγάλη εξέγερση, αλλά αν οι σημερινές διαμαρτυρίες εκφράζουν μια βαθύτερη κοινωνική δυσαρέσκεια που μπορεί να διευρυνθεί.

Και αυτή τη φορά, πίσω από την οργή, βρίσκεται ένα αμείλικτο ερώτημα: Μπορεί ένας νέος να πετυχαίνει στις πανελλαδικές εξετάσεις και παρ’ όλα αυτά να μην μπορεί να σπουδάσει;

Για χιλιάδες οικογένειες της ελληνικής περιφέρειας, η εισαγωγή ενός παιδιού σε πανεπιστημιακή σχολή μακριά από τον τόπο κατοικίας του δεν σημαίνει μόνο χαρά και δικαίωση των προσπαθειών του. Σημαίνει ενοίκιο, λογαριασμούς, διατροφή, μετακινήσεις και έξοδα που πρέπει να καλύπτονται κάθε μήνα. Όταν το οικογενειακό εισόδημα δεν επαρκεί, η επιτυχία στις εξετάσεις μπορεί να μετατραπεί σε αδιέξοδο. Το πρόβλημα δεν είναι θεωρητικό: δημοσιεύματα του Σεπτεμβρίου 2026 καταγράφουν περιπτώσεις εισακτέων που δεν εγγράφηκαν σε περιφερειακά πανεπιστήμια, με το κόστος στέγασης να αναφέρεται ως βασικός παράγοντας.

Κι αυτό είναι ίσως το πιο οδυνηρό πρόσωπο της σημερινής εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Ένας νέος μπορεί να έχει τις ικανότητες, να έχει διαβάσει, να έχει πετύχει τον στόχο του, αλλά να μην έχει τα οικονομικά μέσα για να τον πραγματοποιήσει. Οι ελλείψεις στις φοιτητικές εστίες, η ακρίβεια, τα έξοδα σίτισης και μετακίνησης, μαζί με τα υπόλοιπα προβλήματα της εκπαίδευσης, επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο την καθημερινότητα μαθητών και φοιτητών.

Δεν είναι, λοιπόν, μόνο το ενοίκιο. Είναι η αγωνία για το αν θα μπορέσουν να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους, αν θα αναγκαστούν να εργαστούν παράλληλα με αυτές, αν θα επιβαρύνουν υπέρμετρα τους γονείς τους ή αν τελικά θα εγκαταλείψουν ένα όνειρο για το οποίο αγωνίστηκαν επί χρόνια.

Οι σημερινές κινητοποιήσεις αποκτούν έτσι ένα ευρύτερο περιεχόμενο. Η φοιτητική στέγη, η οικονομική στήριξη, η δημόσια και δωρεάν παιδεία και οι συνθήκες φοίτησης δεν αποτελούν απομονωμένα αιτήματα. Αφορούν το κατά πόσο η κοινωνία εξασφαλίζει στους νέους πραγματικές δυνατότητες να μορφωθούν και να διαμορφώσουν το μέλλον τους.

Τότε, οι μαθητές διαδήλωναν για έναν συνομήλικό τους που έχασε τη ζωή του από αστυνομικά πυρά. Σήμερα, μια νέα γενιά διεκδικεί να μην αποκλείεται από τη μόρφωση εξαιτίας της οικονομικής της κατάστασης. Οι εποχές και οι αιτίες δεν ταυτίζονται. Κοινός παραμένει, όμως, ο δρόμος της δημόσιας διαμαρτυρίας όταν οι νέοι αισθάνονται ότι κρίσιμα ζητήματα της ζωής τους δεν βρίσκουν απάντηση.

Θα ήταν πρόωρο να προεξοφλήσουμε την έκταση ή την πορεία των σημερινών κινητοποιήσεων. Θα ήταν, όμως, εξίσου λάθος να αγνοήσουμε τα μηνύματά τους. Οι σκηνές στο Σύνταγμα, οι διαμαρτυρίες των φοιτητών και η συμμετοχή των μαθητών επαναφέρουν ένα ερώτημα που αφορά ολόκληρη την κοινωνία: ποια αξία έχει η επιτυχία στην εκπαίδευση, όταν η οικονομική αδυναμία μπορεί να στερήσει από τον νέο τη δυνατότητα να την αξιοποιήσει;

Δεκαοκτώ χρόνια μετά, η οργή των φοιτητών και μαθητών δεν ανήκει μόνο στο παρελθόν. Μας καλεί να παρακολουθήσουμε το παρόν και να αναρωτηθούμε τι ακούει η κοινωνία όταν οι νέοι αρχίζουν ξανά να υψώνουν τη φωνή τους.

Πηγές επικαιρότητας

[1] ΕΡΤ, 20 Οκτωβρίου 2026, Διήμερο φοιτητικών κινητοποιήσεων — σκηνές στο Σύνταγμα και πανεκπαιδευτικό συλλαλητήριο.

[2] Η Καθημερινή, 25 Σεπτεμβρίου 2026, Η ακριβή στέγη κρατά στην Αθήνα τους φοιτητές.