ΤΡΙΚΑΛΑ 2030. Μια μεγάλη πρόκληση και μια ηχηρή απουσία

Ποιοι συζητούν πραγματικά για την πόλη που θέλουμε να έχουμε το 2030;

Μετά το πρώτο μας σημείωμα για τη νέα ταυτότητα των Τρικάλων, η συζήτηση οδηγείται αναπόφευκτα σε ένα δεύτερο, εξίσου σημαντικό ερώτημα. Όχι πλέον μόνο για το τι σχεδιάζει η δημοτική αρχή, αλλά και για το ποιοι άλλοι συμμετέχουν στον προβληματισμό, ποιοι καταθέτουν προτάσεις και ποιοι αναλαμβάνουν την ευθύνη να ανοίξουν έναν ευρύτερο δημόσιο διάλογο.

Η Ευρωπαϊκή Αποστολή για τις Κλιματικά Ουδέτερες και Έξυπνες Πόλεις, στην οποία έχουν ενταχθεί τα Τρίκαλα, δεν αποτελεί μια συνηθισμένη ευρωπαϊκή χρηματοδοτική ευκαιρία. Είναι μια μεγάλη πρόκληση που θέτει ως ορίζοντα το 2030 και απαιτεί συνολική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί και αναπτύσσεται μια πόλη.

Δεν αφορά μόνο την ενεργειακή εξοικονόμηση, τα ηλεκτρικά οχήματα, τις ψηφιακές εφαρμογές ή ορισμένες πράσινες παρεμβάσεις. Αφορά τον δημόσιο χώρο, τις μετακινήσεις, τις γειτονιές, το αστικό πράσινο, την προστασία του περιβάλλοντος, την κοινωνική συνοχή και, πάνω απ’ όλα, την ποιότητα ζωής των κατοίκων.

Μια τέτοια προοπτική θα έπρεπε να αποτελεί αντικείμενο ευρείας πολιτικής και κοινωνικής συζήτησης. Κι όμως, μέχρι στιγμής, εκείνο που διαπιστώνουμε είναι μια περιορισμένη δημόσια παρουσία διαφορετικών πολιτικών και κοινωνικών προσεγγίσεων.

Πού βρίσκονται οι αντιπολιτευτικές δημοτικές παρατάξεις;

Ποια θέση έχουν διατυπώσει για την ευρωπαϊκή πρόκληση του 2030; Έχουν καταθέσει εναλλακτικές προτάσεις; Έχουν ζητήσει να συζητηθεί το ζήτημα στο Δημοτικό Συμβούλιο; Έχουν θέσει ερωτήματα για το περιεχόμενο, τις προτεραιότητες, τις χρηματοδοτήσεις και τα χρονοδιαγράμματα των σχεδιαζόμενων παρεμβάσεων;

Η αντιπολίτευση στον Δήμο δεν εξαντλείται στον έλεγχο των καθημερινών αποφάσεων της δημοτικής αρχής. Έχει και την ευθύνη να διαμορφώνει προτάσεις για το μέλλον της πόλης. Και μια τόσο σημαντική ευρωπαϊκή προοπτική προσφέρει ακριβώς αυτή την ευκαιρία.

Αλλά η απουσία δημόσιου διαλόγου δεν αφορά μόνο τις δημοτικές παρατάξεις.

Πού βρίσκονται οι επιστημονικοί και επαγγελματικοί φορείς; Οι πολιτιστικοί σύλλογοι; Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις; Οι άνθρωποι που ασχολούνται με την ιστορία και την αρχιτεκτονική της πόλης; Οι νέοι, οι επαγγελματίες, οι κάτοικοι των συνοικιών;

Η νέα ταυτότητα των Τρικάλων δεν μπορεί να αποτελεί αποκλειστικό αντικείμενο μιας επικοινωνιακής ή τουριστικής στρατηγικής. Δεν μπορεί, επίσης, να αποκοπεί από τη μακραίωνη ιστορική διαδρομή της πόλης, από την αρχαία Τρίκκη μέχρι τη σύγχρονη αστική της φυσιογνωμία. Η ιστορική κληρονομιά, ο Ληθαίος, τα μνημεία, οι παλιές συνοικίες και η συλλογική μνήμη αποτελούν αναπόσπαστα στοιχεία κάθε ουσιαστικού επαναπροσδιορισμού της.

Μια ακόμη διάσταση αφορά τον τρόπο με τον οποίο οργανώθηκε η δημόσια διαβούλευση.

Η πρόσκληση του Δήμου Τρικκαίων και της e-Trikala, με το ερώτημα «Πώς θέλετε να είναι ο τουρισμός στα Τρίκαλα;», αφορούσε την κατάρτιση Στρατηγικού Σχεδίου Τουριστικής Ανάπτυξης. Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία έχει τη δική της χρησιμότητα, δεν πρέπει όμως να συγχέεται με μια συνολική διαβούλευση για την πόλη του 2030.

Η σύντομη χρονική διάρκεια της διαδικασίας γεννά επίσης ερωτήματα για το εύρος της συμμετοχής, την εκπροσώπηση των διαφορετικών κοινωνικών ομάδων και τον τρόπο αξιοποίησης των προτάσεων που κατατέθηκαν.

Δεν είναι δυνατόν ένα τόσο σύνθετο ζήτημα να θεωρείται ότι εξαντλείται με ένα ερωτηματολόγιο και μια περιορισμένης διάρκειας διαδικασία συμμετοχής.

Το ζητούμενο δεν είναι να αμφισβητήσουμε την ευρωπαϊκή προοπτική των Τρικάλων ούτε να απορρίψουμε τις πρωτοβουλίες της δημοτικής αρχής. Είναι να διεκδικήσουμε μια ευρύτερη και ουσιαστικότερη συζήτηση, στην οποία θα έχουν θέση διαφορετικές απόψεις, τεκμηριωμένες προτάσεις και πραγματική συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας.

Το 2030 δεν είναι υπόθεση μιας δημοτικής θητείας. Είναι υπόθεση ολόκληρης της πόλης.

Και η πόλη αυτή έχει ιστορία, έχει μνήμη, έχει προβλήματα που περιμένουν λύσεις και κυρίως έχει ανθρώπους που δικαιούνται να έχουν λόγο για το μέλλον της.

Η σιωπή δεν είναι απάντηση σε μια τόσο μεγάλη πρόκληση. Και η απουσία δημόσιου διαλόγου δεν μπορεί να θεωρείται συναίνεση.

Ίσως, λοιπόν, πριν μιλήσουμε για τη νέα ταυτότητα των Τρικάλων, θα πρέπει πρώτα να συμφωνήσουμε σε κάτι απλούστερο αλλά ουσιαστικότερο:

Ότι το μέλλον της πόλης δεν μπορεί να σχεδιάζεται χωρίς την πόλη.

Λεζάντα:Τρίκαλα, οδός Σιδηροδρόμου, 1930. Φωτογραφία: Περικλής Παπαχατζιδάκης – Αρχείο Μουσείου Μπενάκη.

© Το παρόν άρθρο και η συνοδευτική επεξεργασμένη φωτογραφία αποτελούν πνευματική και δημοσιογραφική εργασία του https://www.agapo.gr. Η κοινοποίηση από φίλους και ακολούθους επιτρέπεται, με την προϋπόθεση ότι διατηρείται η αναφορά στην αρχική πηγή.