Τα «Χασάπικα»: Γιατί τα γκρεμίσαμε;

Υπάρχουν κτίρια που όταν γκρεμίζονται χάνεται ένα μέρος της πόλης. Τα «Χασάπικα» των Τρικάλων ήταν ένα από αυτά.

Η παλιά Δημοτική Αγορά, γνωστή στους Τρικαλινούς ως «Χασάπικα», σχεδιάστηκε από τον μηχανικό Μένανδρο Ποτεσσάριο και ολοκληρώθηκε το 1890, επί δημάρχου Γεωργίου Κανούτα. Ήταν ένα περίκλειστο συγκρότημα με τέσσερις θολωτές εισόδους και 68 καταστήματα στο εσωτερικό του: κρεοπωλεία, μανάβικα, ιχθυοπωλεία, καφενεία, πατσατζίδικα και άλλα καταστήματα. Γύρω από την αγορά κινούνταν ακόμη μικροπωλητές και τεχνίτες. Δήμος Τρικκαίων – «Τα Χασάπικα»

Αναπαράσταση της παλιάς Δημοτικής Αγοράς των Τρικάλων («Χασάπικα»). Πηγή: Δήμος Τρικκαίων.

Για περίπου ογδόντα χρόνια υπήρξε ένας από τους βασικούς οικονομικούς πνεύμονες της πόλης. Η ζωή της άρχιζε νωρίς το πρωί και συνεχιζόταν μέχρι αργά τη νύχτα. Η αγορά δεν ήταν μόνο χώρος εμπορίου. Ήταν χώρος συνάντησης, πληροφορίας, καθημερινής κοινωνικής ζωής και εργασίας.

Στο κέντρο της υπήρχε αρχικά τουλούμπα και αργότερα αρτεσιανό, ενώ ένας μεγάλος πλάτανος λειτουργούσε ως σημείο αναφοράς. Ανάμεσα στους ανθρώπους της αγοράς είχε αποκτήσει θέση ακόμη και ένας πελαργός, ο «Πέτρος», που σύμφωνα με την τοπική αφήγηση είχε γίνει η μασκότ των «Χασάπικων». Δήμος Τρικκαίων – Η πόλη με τα άφθονα νερά

Κι όμως, το 1969 ήρθε η κατεδάφιση.

Η είσοδος των «Χασάπικων», λίγο πριν χαθούν. Πηγή: Δήμος Τρικκαίων.

Και η ειρωνεία είναι ότι μόλις λίγα χρόνια πριν από την κατεδάφιση, το 1960, ο τοπικός Τύπος δεν ζητούσε να εξαφανιστεί η αγορά αλλά να ανακαινιστεί. Η «Ελευθέρα Γνώμη» έγραφε τότε για την ανάγκη ανακαίνισης της Δημοτικής Αγοράς και υποστήριζε ότι η απαιτούμενη δαπάνη θα ήταν μικρή. Η απόφαση που ακολούθησε ήταν διαφορετική: το ιστορικό συγκρότημα κατεδαφίστηκε και στη θέση του ανεγέρθηκε νέο τριώροφο κτίριο. Η ιστορική τεκμηρίωση του Δήμου Τρικκαίων

Δεν χρειάζεται σήμερα να ξαναμοιράσουμε ευθύνες μιας άλλης εποχής. Αρκεί να κοιτάξουμε τις εικόνες.

Αυτό που χάθηκε δεν ήταν μόνο ένα παλιό κτίριο. Ήταν ένας ολόκληρος τρόπος με τον οποίο η πόλη οργάνωνε το εμπόριο, την καθημερινότητα και τον δημόσιο χώρο της.

Σε μια εποχή που πολλές ευρωπαϊκές πόλεις έμαθαν να μετατρέπουν τις παλιές αγορές τους σε ζωντανούς σύγχρονους χώρους, κρατώντας την ιστορική τους μνήμη και δίνοντάς τους νέα χρήση, τα Τρίκαλα επέλεξαν την κατεδάφιση.

Και σήμερα μένει το ερώτημα που δεν μπορεί να απαντήσει καμία παλιά φωτογραφία:

Τα «Χασάπικα»: Γιατί τα γκρεμίσαμε;

Ίσως η απάντηση —και κυρίως το τι χτίστηκε στη θέση τους και τι θα μπορούσε να είχε γίνει εκεί— να είναι ένα άλλο, ξεχωριστό κεφάλαιο της ιστορίας της πόλης.